| تبليغات | X |
ترويج، كارشناسان و مخاطبان
ترويج عبارت است از روند آموزشي و تربيتي كه با آگاه نمودن و تعليم مردم، رفتار آن ها را از طريق ارتباط و مشاركت متحول ميكند. ترويج علاوه بر جنبههاي آموزشي جنبههاي اجرايي نيز دارد و نيازمند موسسههايي با صلاحيت و مكانيزم هاي موثري است كه بتواند اطلاعات را منتشر و دريافت نمايد، زيرا ترويج بايد علاوه بر عرضه به تقاضا نيز بپردازد. در گذشته تنها عرضه و جريان يك طرفه اطلاعات و پيام از بالا به پايين به مخاطبان مدنظر بود، ولي به سبب درس هايي مهمي كه در ده هاي اخير در برنامههاي توسعه گرفته شده، اكنون مشاركت و دريافت اطلاعات و پيام از پايين به بالا نيز براي دوام ترويج و عمليشدن آموزش هاي آن ضروري است. در برنامه توسعه ترويج با كارشناساني آغاز ميشوند كه اهداف و برنامهها را به مردم و دست اندركاران اجرايي منتقل ميسازند، ولي آن محقق نخواهد شد، مگر اين كه كارشناسان ترويج به نيازها و شرايط محيط و به خصوص جوامع منطقهاي و انتظارات مردم به عنوان يكي از اصليترين اطلاعاتي كه ترويج و توسعه را موفق خواهد ساخت، بنگرند و آن ها را به عنوان تقاضاي ترويج به محققان، تأمين كنندگان امكانات، برنامهريزان و سياستمداران منتقل سازند. دانش آموزش دهندگان و مروجان نه تنها بايد به روز باشد، بلكه از نظر عملي نيز منطبق با شرايطي باشد كه برنامههاي توسعه در آن تحقق مييابد و علاوه بر آن ها بايد معلمان و ارتباط برقراركنندگان توانا و نكته سنجي باشند. بنابراين، در برنامههاي آموزشي آن ها بايد تعادلي بين موضوع هاي فني، علمي و ارتباطي وجود داشته باشد. آنچه در برنامههاي آن ها نبايد ناديده گرفته شود، آموزش هاي ويژه بزرگسالان، روش هاي توسعه با كمك مردم، جامعهشناسي جوامع منطقهاي، روش هاي متنوع ترويج، ارتباطات ميان فردي و رسانههاي ارتباطي است.
آموزش دست اندكاران توسعه
بسياري از كساني كه مسئوليت هايي در زمينه برنامههاي توسعه دارند، خود به خوبي آموزش نديدهاند تا آن را به ديگران منتقل سازند. در بسياري از موارد آنچه مديران اجرايي از توسعه آموزش ديدهاند، ناكافي، يك طرفه و اغلب بر دانش متمركز مبتني است و در موضوع هايي كه ميتواند جنبههاي اجتماعي و تعليم و تربيتي كار آن ها را تسهيل كند، دچار نقص هستند. اگر بخواهيم در بهبود عملكرد نيروي مديران و ساير مسئولين دستاندركار توسعه جدي باشيم، وجود ديدي منتقدانه در مورد آموزش، قبل و در حين كار آن ها ضروري است.
براي تقويت زمينه حرفهاي عوامل ترويج و افزايش امكان موفقيت در مورد مردم روستايي، مواد درسي دانشگاه ها و برنامههاي آموزشي بايد با طرح هايي در مورد نظام آگاهي محلي، تعليم و تربيت بزرگسالان، روش هاي مشاركتي توسعه، جامعهشناسي روستايي، متدولوژي هاي ترويج، ارتباطات ميان فردي، استفاده از رسانههاي ارتباطي و موضوع هاي مشابه غني شود. چنين آموزشي احتمالاً به مروج دركي بهتر از دانش فني، اعتقادات و طرز عمل مردم داده و به او ديدگاه ها و مهارت هاي لازم را براي برقراري ارتباط بهتر با مردم خواهد بخشيد. اگر بخواهيم به گونهاي ايدهآلي صحبت كنيم، هر كسي كه در عرصه توسعه فعاليت ميكند بايد به عنوان رابط اطلاعات و واسطه عمل كند و دانش و اطلاعاتي را كه مردم براي انتخاب راه خود در جهت توسعه نياز دارند، فراهم آورد. توسعه بايد نهايتاً به عهده مردم باشد كه در برنامههاي خود در صورت نياز از دولت و منابع خارجي كمك گيرند.
آموزش، ترويج و اقدامات اجتماعي
در طول سال هاي اخير كشورهاي در حال توسعه به اين دانش دست يافتند كه ارتباط براي توسعه، فرايندي اجتماعي با رنگ و بوي آموزشي قوي است. آن نه تنها راهي براي انتشار نوآوريها است، بلكه مرحلهاي از اطلاع رساني، ايجاد آگاهي، مبارزه، آموزش، تعليم، مباحثه و غيره است. به دليل اين جنبههاي آموزشي، تكنولوژي ها و كانال هاي ارتباطي تابعي از زمينه و مفاد آموزشي به شمار ميروند. به عبارت ديگر، هدف هاي آموزشي توسعه بايد تعيين كنند چه نوع ارتباطي (شكل، محتوا) مناسب و مورد احتياج است. اين واقعيت كه اغلب فعاليت هاي آموزشي بيش از آن كه مردم را وادار به همكاري نمايد، نيازمند همكاري ايشان است، شرايط خاصي را براي روش هاي آموزشي ايجاد ميكند. مردم بايد به نحوي انگيزه پيدا كنند تا علاقه به مشاركت، يادگيري، سازمانيابي و غيره را در خود پرورش دهند. وظيفه عمده ارتباط براي توسعه، ايجاد شرايط دلخواه براي مردم، به منظور درگير شدن در فرايند تبادل نظر و آموختن است. اما متأسفانه نمونههاي زيادي از پيامهايي كه از نظر محتوا ذيربط و از جنبه آموزشي و فرهنگي مناسب باشد و جامعه را از اين نقطهنظرقدرتمند سازد، در دست نيست. تعدادي از مشكلات و محدوديت ها به كارگزاران و برنامهريزان توسعه و تهيه كنندگان رسانهها مربوط ميشود. در بسياري از موارد ميتوان، آموزشي را كه به آن ها داده ميشود، به دليل تكيه بر موضوع هاي علمي، به بهاي عدم توجه به موضوع هاي انساني مورد انتقاد قرار داد. آن ها براي تخصص در زمينهاي خاص، و نه بهعنوان تعليم دهنده يا عوامل ارتباط، تربيت شدهاند. از اين روي ميبايست دانش فني آن ها را با بسياري از بينش هاي فرهنگي و آموزشي تكميل كرد.