ارتباطات و مشاركت
نگاهي به عملكرد پيشرفت ارتباطات در كشورهاي در حال توسعه و جهان سوم نشان ميدهد كه در راه توسعه، بينشهاي فوق كمتر مورد توجه قرار گرفتهاند. اگر چه نياز به پشتيباني ارتباطي در برنامههاي توسعه امروزه به طور وسيعي مورد قبول واقع شده است،اما هنوز به نظر ميرسد استفاده موفق از عوامل اجتماعي ـ فرهنگي براي راهبردهاي توسعه و رسانهها يك استثناء باشد تا قاعده. نمونههاي زيادي از اطلاعاتي كه از نظر محتوا ذيربط و از جنبه آموزشي و فرهنگي مناسب باشد و جامعه را قدرتمند سازد، وجود ندارد. دلايل اين عدم موفقيت متعدد است، از جمله مشكلات مالي و فني كه بسياري از حكومتها را شديداً در انجام عملياتشان محدود ميكند. توسعه تنها با گفتگو و برنامهريزي صرف دولتي تحقق نمييابد، بلكه با مشاركت مردم و تجهيز فرهنگي آنها واقعيت يافته كه يكي از اصليترين راههاي آن از طريق ارتباطات است. ارتباطات از ابتداييترين شكل ووسيعترين معناي آن يعني مبادله نظريات بين مردم ميبايست مورد استفاده قرار گرفته شود. آن ارتباط ميان فردي و ارتباطي را كه از طريق وسايل فني مبادله ميشود، دربرميگيرد. اطلاعات بين كارگزاران توسعه و افراد ذي نفع، بين معلمان و دانشآموزان، بين يكايك اعضاي جامعه، بين كشاورزان روستايي و مردم شهري و پژوهشگران، برنامهريزان و سياستمداران مبادله ميشود. بنابراين ارتباط براي توسعه، بخشي با انتشار اطلاعات از طريق كانالهاي آموزشي، ترويج، فعاليتهاي دسته جمعي، آموزش و اقدامات اجتماعي بستگي دارد.